Het aardewerk van Petrus Regout, 1836-1899

Het bekende aardewerk van Regout, dat altijd als iets heel gewoons werd beschouwd, waarop zelfs wat werd neergezien, heeft in de loop der jaren verzamelaarswaarde gekregen. Toch moet er rekening mee worden gehouden dat het om industrieel vervaardigde massaproducten gaat, die nauwelijks als uniek of buitengewoon kostbaar kunnen worden beschouwd.

Korte geschiedenis van het bedrijf

In 1836 werd er in Maastricht een aardewerkfabriekje opgericht met de handelsnaam 'Petrus Regout'. Dit fabriekje was al vooraf gegaan door een kleine handslijperij, waarin uit België betrokken glas en kristal bewerkt werden. Deze twee kleine bedrijven zouden uitgroeien tot de Kristal-, Glas- en Aardewerkfabrieken van Petrus Regout. Het fabrieksterrein besloeg bijna 10 hectare van de Maastrichtse binnenstad,er werkten ruim 2500 arbeiders.

Petrus Laurentius Regout werd op 23 maart 1801 geboren in Maastricht (overleden in 1878). Zijn ouders dreven een glas- en aardewerkhandel, die al vanaf het begin van de 18e eeuw in het bezit van de familie was geweest. Regout kende deze bedrijfstak dus vanaf zijn prilste jeugd. Na het overlijden van zijn vader zette zijn moeder de zaak voort, met behulp van Petrus, die toen 14 jaar oud was. Hij moest daarvoor wel zijn schoolopleiding staken.

Hij begon zich toe te leggen op de groothandel en import, wat leidde tot veelvuldige bezoeken aan België, waar hij in contact kwam met verscheidene ondernemers.

Regout begon met zijn aardewerkfabriek in de hal achter zijn huis, nadat hij binnen enkele weken de toestemming had verkregen om met dit bedrijf te beginnen. Zijn argument dat dit project 'weder aan onderscheidene inwoners een voordelig bestaan zal kunnen opleveren' vond kennelijk gehoor. 

De eerste arbeiders liet Regout overkomen uit België en tot het midden van de 19e eeuw maakte hij voornamelijk aardewerk naar Belgisch voorbeeld. De grondstoffen waren afkomstig uit Andenne, Charleroi en Koblenz. Er bestond echter een geduchte concurrent: Engels aardewerk, dat op grote schaal werd geïmporteerd. Vooral het Wedgwood aardewerk was erg populair in Nederland. Dit had tot gevolg dat vele Nederlandse aardewerkfabrieken over de kop gingen; Regout echter, speelde hierop in door zich op de hoogte te laten stellen van de manier van werken in Engeland en wist een product te maken dat de kwaliteit van het Engelse aardewerk benaderde.

Op 17 juni 1825 was Petrus Regout getrouwd met Maria Hoebrechts, zij kregen 10 kinderen, waarvan de 5 zoons, Petrus, Eugene, Louis, Eduard en Gustave, naderhand eveneens verbonden waren met de bedrijven. Zij associeerden zich in 1870 met hun vader, die tot dan toe alleen het bestuur over de onderneming gevoerd had. De dan omvangrijke onderneming werd in 1879, na het overlijden van Petrus, voortgezet als een commanditaire vennootschap, de C.V.Kristal-, Glas- en Aardewerkfabrieken van Petrus Regout & Co.

Op 1 januari 1899 werd deze commanditaire vennootschap omgezet in een naamloze; de N.V. Sphinx voorheen Petrus Regout & Co.

De naam 'Regout' wordt vaak ten onrechte gebruikt voor producten afkomstig uit de fabrieken van de 'Société Ceramique', die sinds 1851 eveneens gevestigd was in Maastricht. Dit misverstand wordt versterkt door de fusie van beide bedrijven in 1958: de N.V. Sphinx-Ceramique.

In 1854 kwam er een derde aardewerkfabriek bij in Maastricht: de N.A. Bosch, genoemd naar de oprichter, een Maastrichts handelaar, fabrikant en bierbrouwer.

De zonen Louis en Alfred Regout richtten firma's op die niet met die van hun broers concurreerden, respectievelijk in 1883 een porseleinfabriek, die later Mosa zou heten en in 1888 een vloertegelfabriek.

Kleinzoon Frederik echter ging de concurrentie met de familie wel aan met zijn uit 1891 daterende fabriek voor huishoudelijk aardewerk. Dit bedrijf werd in 1896 echter al overgenomen door Petrus Regout & Co.

In 1965 werd de door Alfred Regout opgerichte vloertegelfabriek (de Rema) overgenomen door de N.V. Sphinx-Ceramique. in 1969 besloot men om voornamelijk tegels en sanitair te gaan maken. Vanaf 1972 heette het bedrijf N.V. Koninklijke Sphinx.