In Nederland
Het schilderij van de muntmeester Clemens van Eembrugge met zijn personeel toont aan dat ook in de Nederlanden het gebruik van een speciaal kostuum voor de muntleerling bekend was. Uit verschillende bronnen blijkt dat het dragen van een dergelijk pak niet alleen beperkt bleef tot de Munt van Zaltbommel, de stad waar Van Eembrugge zich waarschijnlijk liet portretteren. Van de in Nederland gebruikte kostuums zijn voor zover bekend geen exemplaren bewaard gebleven. Het enige tot nu toe thuisgebrachte overblijfsel van een Nederlands muntgezellenkostuum bevindt zich in Het Nederlands Muntmuseum te Utrecht. Dit museum bezit een zilveren bel (afb. 6), die deel uitmaakte van een dergelijk kostuum (massa 75 g., diameter 66 mm). In 1851 was de hel nog in bezit van de toenmalige smidmeester hij 's-Rijks Munt, Nicolaas Jacobus Godron.


Uit de keurtekens blijkt dat hij is gekeurd in 1720 en ter keuring werd aangeboden door de Utrechtse zilversmid Willem van Garneren (Utrecht 1674-1746 Utrecht). Aangenomen wordt dat de hel werd vervaardigd in opdracht van de Provinciale Munt van Utrecht. Op de bel staan diverse muntgereedschappen gegraveerd, waaronder een munthamer, een onderstempel, een bovenstempel, een beslaghamer en een beslagtang. Tussen deze voorwerpen is een wapenschild afgebeeld, met daarin twee gekruiste tin-haken. Het is niet bekend aan wie dit wapen toebehoorde. Mogelijk werd het wapenschild gevoerd door de muntgezellen van de Provinciale Munt van Utrecht. Op de bel staat verder te lezen: Den smitmeester en samentl jke omens. Omen was in het achttiende-eeuws Nederlands een andere benaming voor muntgezel.

Waarschijnlijk hoorde de bel bij een pak dat vergelijkbaar is met dat van de Munt van Zellerfeld. In een van de weinige publikaties over deze bel meldde L.L. Bosch in 1861 dat die deel uitmaakte van een onderscheidingskleed. Ook schreef hij dat dit kleed werd gedragen door de jongste muntgezel of leerling als hij buiten de Munt in functie was, zodat hij duidelijk herkenbaar was als muntgezel. [13] Mogelijk was het kleed voorzien van het provinciaal wapen.

Harderwijk
Ook bij de Provinciale Gelderse Munt te Harderwijk was het gebruik van een muntgezellenkostuum bekend. De jongste Harderwijkse muntjongen had `de kap vast aan zijne ouwerwetsche bonte kleeding, drie zilveren bellen en twee ezelsooren ... en daarbovenop erop een groote hanekam van rood laken'. [14] Uit schriftelijke bronnen blijkt dat de ouwerwetsche bonte kleeding van de muntleerling in Harderwijk in blauw en rood was uitgevoerd. Een brief uit 1711 waarin de eisen werden beschreven waaraan een nieuw aangestelde gezel moest voldoen vermeldde: `... en te gaan .met cap en rok ...'. [15]

Dat het muntgezellenkostuum van grote waarde werd geacht aan de Munt van Harderwijk, blijkt uit de opdracht die muntmeester Johan Hensbergen (muntmeester in Harderwijk van 1731  - 1748) in 1733  gaf om een kastje te laten maken om de muntrok in op te hangen. [16]


Ter gelegenheid van de visitatie en controle van de Gelderse Munt door de Raden en Generaalmeesters van de Generaliteits muntkamer werd in 1712 de muntgezel vereerd met een zilveren bel, waarop het wapen van de provincie stond gegraveerd.'- In 1731 liet de net aangestelde muntmeester Johan Hensbergen voor de muntjongen een nieuwe rok maken. De muntgezel kreeg het pak ter ere van de opening van het gerestaureerde muntgebouw (afb. 7).[18]  In het daarop volgende jaar betaalde de Gelderse muntmeester aan de Amsterdamse zilversmid Anthony Kroll [19] voor een zilveren bel van 13 lood 81/2 engels (= ca. 213 g) ruim achtentwintig gulden. Deze was bedoeld om aan het muntgezellenkostuum te worden bevestigd. De kosten voor het nieuwe pak werden in de rekeningen opgenomen onder de post voor de restauratie van het muntgebouw. [20] In 1744 werd nogmaals een zilveren bel voor de muntrok geleverd.[21] Na de opheffing van de Provinciale Gelderse Munt te Harderwijk in 1805 waren volgens een inventaris uit 1812 nog drie zilveren bellen aanwezig. [22] Het is niet bekend of dit de exemplaren van 1712, 1732  en 1744 waren en waar deze bellen zijn gebleven.

Dordrecht
De Hollandse Munt was sedert 1367 gevestigd in Dordrecht. In 1671 werd deze vanwege oorlogsdreiging vanuit Frankrijk tijdelijk van Dordrecht naar Amsterdam overgebracht. Onder leiding van Gerrit Romunt Arentszn (ca. 1640-1707; muntmeester in Amsterdam 1672-1673 en van de stad Zwolle 1672-1684) was de Hollandse Munt gedurende twee jaar actief in Amsterdam. Een tijdgenoot vertelt dat ook daar de muntleerling een speciaal pak droeg. `Toen de jongste muntgezel, in 't eerste, te Amsterdam langs de straten ging, had hij gewoonlijk een sleep van kinderen achter zich, en veel groote luyden, die dit onkundig waren, bleven staan, en meenden dat hij gek was'. [23] De opvallende dracht was voor de Amsterdammers, die nog niet eerder een munthuis hadden gehad, kennelijk een onbekend en wonderlijk verschijnsel. In Dordrecht was het gebruik van het muntgezellenkostuum blijkbaar wel gewoon.

Volgens dezelfde bron was het dragen van de muntrok `het recht en manier van alle munten, dat altijd de jongste gezel, gelijk men dien noemt, moet dragen een rok, met een liverij van 't landt of stadt daar de Munt is en een kap daar aan, die achter op den rugh hangt, met een deel groote bellen daaraan vast, die veel van zilver zijn, en hem, zoo mi en dan, vereerd worden.' Dit bevestigt dat in andere munthuizen in de Republiek de jongste muntgezel eveneens een dergelijk kostuum droeg.