De 19de eeuw is overigens niet helemaal verstoken gebleven van economische schoolwandkaarten. Maar met twee landbouwkaarten van Nederland van W.C.H. Staring (1869, uitgegeven door Smulders) en J.A. ten Klooster (1881, uitgegeven door Engels & Zn., titel vermeldt 'voor schoolgebruik') en een kaart van 'Nederlands verkeerswegen' van K. Bottema (1896, uitgegeven door Gebr. Luyt, nr. 5 in de serie 'Wandkaarten voor de lagere school') zijn de belangrijkste waarschijnlijk al genoemd. Handel en industrie kwamen er nog zeer bekaaid af. Dit zou echter in het begin van de twintigste eeuw veranderen. Het aantal handelsscholen nam vanaf 1905 sterk toe. In de schoolgeografie kregen economische aspecten steeds meer aandacht. De Haagse hoofdonderwijzer J.J. ten Have liet zien een goede neus te hebben voor nieuwe trends in de schoolkartografie. In 1912 was hij de eerste met een bij Ykema uitgegeven, alleen maar economische kaarten bevattende 'Handelsatlas' voor het handelsonderwijs. Maar nog eerder, in 1904, deed hij ook al pionierswerk met een 'Handelskaart van Europa' (9 bladen, 169 x 179 cm) met daarin afgebeeld "de voorname handelswegen te land en te water, de hoofdverkeerswegen te water, de handelssteden en zeehavens en de hoofdproducten". Alle producten (landbouw, veeteelt, delfstoffen) worden op de wandkaart nog eenvoudigweg met hun namen aangegeven. De voor de scheepvaart belangrijke rivieren zijn zo uitzonderlijk breed getekend, dat het West-Europese laagland er een geheel ander aanzien door krijgt (zie fig. 3). In de acht jaar later verschenen handelsatlas is het gebruik van kaartsymbolen geavanceerder, hoewel merkbaar is dat Ten Have geworsteld heeft met het nieuwe probleem van het visualiseren van een grote hoeveelheid economische gegevens in voor schoolgebruik bedoelde kaarten ("Ik kwam dikwijls tot voorstellingen, aanzienlijk afwijkend van die der bestaande kaartwerken", voorbericht 'Handelsatlas'). Ten Have maakte echter in de atlas en op de kaart niet de oude fout van de 19de-eeuwse overlading: "De volledigheid werd opgeofferd aan de duidelijkheid." En het wordt eentonig, maar zeer vernieuwend in 1908 was ook zijn serie van elf economische schoolwandkaarten van de Nederlandse provincies (zie fig. 4). Markt-, vissers- en fabrieksplaatsen worden hierop aangegeven met vlaggetjes op de plaatssymbolen of onderstrepingen van de plaatsnamen, maar bijzonder is vooral dat de traditionele grondsoortenkleuren vervangen zijn door bodemgebruikkleuren. Ten Have was met dit laatste zijn tijd ver vooruit, want de grondsoorten op de Nederlandse school(wand)kaarten zouden pas veel later in de twintigste eeuw werkelijk plaats maken voor het bodemgebruik.