'Aan God gehecht. Het verhaal van de Moderne Devotie', 15 oktober 2011 tot en met 8 januari 2012, opening 15 oktober 16.45 uur Stedelijk Museum Zwolle door burgemeester van Zwolle Henk Jan Meijer.

Gebedsnoot voor privé-gebed, met afbeeldingen van Christoforus en Sebastiaan, palmhout, toegeschreven aan Adam Dirksz, eerste kwart 16de eeuw, Collectie Museum voor Religieuze Kunst Uden

De tentoonstelling 'Aan God Gehecht. Het verhaal van de Moderne Devotie' brengt het verhaal van deze religieuze beweging aan het eind van de 14de eeuw met Zwolle als een van de bakermatten. Geert Grote, de grondlegger, vond zijn tijdgenoten te individualistisch, materialistisch en teveel gericht op status. Hij wilde dat de mensen zouden leven zoals de eerste christenen en een nieuwe vurige innigheid van het hart zouden voelen. Samen het brood breken en zorgen dat niemand gebrek lijdt, dat was zijn ideaal. Hij gaf ook ongezouten kritiek op de geestelijkheid die samenleefde met vrouwen en kerkelijke baantjes binnensleepten vanwege de goede salarissen. Deze boodschap vond veel weerklank in de Nederlanden en het Rijngebied. Er werden kloosters gesticht in de geest van deze Moderne Devotie. Nieuwe gemeenschappen van broeders en zusters van het gemene (gewone) leven wijdden hun leven aan Christus, terwijl zij samen hun geld verdienden met handwerk, zoals het maken van prachtig verluchte boeken.

Thomas a Kempis op de Agnietenberg, anoniem, olieverf op doek, 1674, collectie Stedelijk Museum Zwolle.
Foto Bernard Ensink

Thomas a Kempis gaf in zijn beroemde boek 'De navolging van Christus' praktische aanwijzingen voor dit nieuwe geestelijke leven. Voor zowel leek als kloosterling gaf dit boek de verdieping van het gedachtengoed van de Moderne Devotie.

Deze tentoonstelling geeft het verhaal van de Moderne Devotie: de grondleggers en hun pennenvruchten, hun muziek, de kloosters en leefgemeenschappen van mannen en vrouwen en hun soms wel zeer strenge leefregels. Dit beeld ontstaat door topstukken als de schedel van Geert Grote, prachtige getijdenboeken zoals die door de Moderne Devoten werden gebruikt, persoonlijke devotionalia en resten van de huizen van de broeders en zusters van het gemene leven. Heel bijzonder is dat het door Thomas a Kempis zelf geschreven manuscript van 'De navolging van Christus' op de tentoonstelling te zien is!

Stedelijk Museum Zwolle
Melkmarkt 41
Zwolle

Getijdenboek in de samenstelling van Geert Grote met een miniatuur van Christus met een boek, ca, 1460-1470, Museum Catharijneconvent, Utrecht. Foto Ruben de Heer