Een koorschot uit circa 1775 uit de Nederlandse Hervormde kerk uit Poortugaal, met daarop de namen geschilderd van de predikanten die van 1583 tot en met 1828 in Poortugaal en Hoogvliet het woord hebben verkondigd, wordt met vernietiging bedreigd. En dat terwijl het hier gaat om zeer bijzonder protestants erfgoed: een monumentaal koorschot van 6 x 6 meter dat uniek is in zijn soort vanwege het feit dat het ook diende als predikantenbord. In Nederland is hier geen ander voorbeeld van bekend en bovendien bevat het een schat aan informatie. Museum Catharijneconvent stelt op dit moment delen van het predikantenbord tentoon, maar is helaas zelf niet in staat om het predikantenbord op te nemen in zijn collectie. Daarom gaat het museum bij hoge uitzondering op zoek naar een nieuwe bestemming voor dit protestants erfgoed van nationaal belang.

Predikantenbord 1906
Foto van het predikantenbord als koorschot in de Nederlandse Hervormde kerk van Poortugaal. Zo was de situatie tot 1923.
Foto: briefkaart van Protestantse Gemeenten Poortugaal

 
Eleazer Swalmius
Koorschotten werden in de achttiende eeuw vaker geplaatst in oude protestantse kerken, veelal uit het oogpunt van modernisering van het kerkinterieur, om het schip van het koor te scheiden. Op het koorschot uit Poortugaal worden in totaal 27 predikanten vermeld, onder wie enkele zeer bekende. Een van hen is Eleazer Swalmius (1582-1652) die van 1605 tot en met 1612 in Poortugaal predikte. Swalmius werd in 1637 geschilderd door Rembrandt en is op dit moment te zien in Museum Het Rembrandthuis. Op het predikantenbord is telkens aangegeven waar de volgende predikant naartoe ging. Het bevat dus informatie van nationale betekenis over de bewegingen van predikanten.

Predikantenbord in MCC
Delen van het predikantenbord in Museum Catharijneconvent
Foto: Museum Catharijneconvent

 
Weet u een goede bestemming?
Het koorschot is hoogstwaarschijnlijk tijdens een restauratie in 1923 uit de kerk van Poortugaal verwijderd. Sindsdien heeft de Hervormde gemeente (PKN) Poortugaal het predikantenbord in opslag. Tot 2010, toen bekend werd dat de loods waarin het stond opgeslagen zou worden gesloopt. Sindsdien heeft men  geprobeerd een nieuwe plek te vinden. Een uitzending van RTV Rijnmond mocht niet baten in de zoektocht naar een nieuwe bestemming. Nu waagt Museum Catharijneconvent een laatste poging dit belangrijke protestantse erfgoed voor de sloophamer te behoeden met deze oproep: Weet u een goede bestemming voor het predikantenbord? Neem dan contact op met Museum Catharijneconvent.

Predikantenbord in opslag
Het predikantenbord in volle glorie in een loods in Poortugaal. Hier stond het tot 2011 opgeslagen.
Foto: Museum Catharijneconvent

 
Handreiking roerend religieus erfgoed
Museum Catharijneconvent heeft in 2011 de Handreiking roerend religieus erfgoed ontwikkeld, samen met de Stichting Kerkelijk Kunstbezit in Nederland, Nederlandse kerkgenootschappen en erfgoedinstellingen. Deze Handreiking bevat, naast een afstotingsleidraad, een waarderingskader waarmee de culturele waarde van religieuze voorwerpen kan worden bepaald. Aan de hand van het waarderingskader is vastgesteld dat het predikantenbord van nationaal cultureel belang is.

Predikantenbord in opslag
Het predikantenbord in de loods. Meer dan tachtig jaar lang heeft de kerkgemeenschap het bord bewaard. Ondanks dat het al die tijd geen functie had, wilde men er toch geen afstand van doen.
Foto: Museum Catharijneconvent